Abd Başkanı Donald Trump, İran ile savaşı sona erdirmeyi amaçlayan bir mutabakatın yakın olduğunu öne sürdü ve ülkeye yönelik atakları iptal ettiğini duyurdu.

Perşembe günü Beyaz Saray Oval Ofis’te gazetecilere konuşan Trump, “İran ile savaş konusunda şahane bir uzlaşmaya vardık” dedi ve İran liderliğinin de muahedeye onay verdiğini ileri sürdü.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, bu türlü bir mutabakata ait haberlerin “spekülatif” olduğunu ve “hiçbir şeyin son hale getirilmediğini” söyledi.

Trump daha evvel de iki ülkenin çatışmayı sona erdirecek bir muahedeye yakın olduğunu öne sürmüştü. Duyurudan saatler evvel Trump, İran’ı “çok sert” vuracağını açıklamıştı.

ABD ve İsrail 28 Şubat’ta İran’a yönelik geniş çaplı akınlar başlattı. İran ise İsrail’e ve Körfez’deki ABD müttefiki ülkelere taarruzlarla karşılık verdi ve dünyanın petrol ve doğalgaz tedariğinde için değerli bir nakliye rotası olan Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapattı.

Nisan ayında ateşkes üzerinde anlaşılmış olmasına karşın, ABD ile İran aralıklı olarak karşılıklı ataklar düzenledi. Haziran’ın birinci haftasında da Hürmüz Boğazı’nda bir Amerikan Apache helikopterinin düşürülmesi sonrası iki cins misilleme saldırısı yaşandı.

Aynı vakitte Trump, İran ile bir mutabakat ihtimalini tekraren gündeme getirmeye devam etti.

Son açıklamaların ve Trump’ın saldırıyı iptal etmesinin akabinde Brent petrolünün varil fiyatı yaklaşık 89 dolara geriledi; bu da gün içinde yüzde 4,4 düşüş manasına geliyor.

Trump: Mutabakat Avrupa’da imzalanabilir

Trump gazetecilere yaptığı açıklamada, “İran’ın asla nükleer silaha sahip olmayacağı bir mutabakatımız var; başından beri tüm bu süreçten geçmemizin gayesi buydu. Bu çok büyük bir şey” dedi.

Belgeler tamamlandığında “muhtemelen Avrupa’da bir imza atılacağını” ve bunun “oldukça hızlı” gerçekleşmesi gerektiğini söyledi.

Trump ayrıyeten evrakların “oldukça son hale yakın” olduğunu belirterek “göreceğiz” dedi ve muahedenin imzalanmasının akabinde Hürmüz Boğazı’nın “derhal açılacağını” ileri sürdü.

ABD lideri, Körfez’deki müttefikler ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu dahil olmak üzere bölge önderleriyle görüştüğünü belirterek, “tüm Ortadoğu çok mutlu” dedi.

İsrail başbakanlık ofisi, bir görüşmenin gerçekleştiğini doğruladı ve İsrail’in “mutabakat zaptının tarafı olmadığını” belirtti.

Açıklamada, Netanyahu’nun Trump’ın “zenginleştirilmiş gerecin kaldırılması, zenginleştirme altyapısının sökülmesi, füze üretimine sınırlamalar getirilmesi ve İran’ın bölgedeki vekil güçlere verdiği takviyenin sona erdirilmesi”ni içeren son bir mutabakat için çalışma taahhüdünden memnuniyet duyduğu tabir edildi.

İran: ABD ‘aşırı taleplerde’ bulunuyor

İran Dışişleri Sözcüsü Bekai, mutabakatın metninin büyük kısmının aslında “tamamlandığını”, fakat ABD’nin “aşırı taleplerde bulunduğunu” ve “yeni istekler eklediğini” söyledi.

Ayrıca ülkesinin “kırmızı çizgilerinden sapmayacağını” vurguladı.

İran ordusu, ülkeye yönelik yeni taarruzlar olması hâlinde “daha evvel görülenden daha sert” bir karşılık vereceği ikazında bulundu.

Açıklamada, “ABD’nin İran’ın petrol altyapısına yönelik son tehditleri dikkate alındığında, ya petrol ve gaz ihracatı herkes için olacak ya da hiç kimse için olmayacaktır” denildi.

İran’ın baş müzakerecisi Muhammed Bakır Galibaf da “yanlış stratejiler ve telâşlı kararların yıllarca çıkamayacağınız sonsuz bir bataklık yaratacağını” söyledi.

Hark Adası yine gündemde

Saatler evvel Trump, “ABD bu gece İran’ı çok sert vuracak” demiş ve yakın gelecekte Hürmüz Körfezi’nin kuzeyindeki ana petrol ihracat terminali olan Hark Adası ile öbür petrol altyapı noktalarını ele geçirme tehdidinde bulunmuştu.

Hark Adası, İran’ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ının geçtiği ana terminal pozisyonunda.

Trump ayrıyeten ABD’nin “Venezuela’da olduğu gibi” petrol ve gaz piyasları üzerinde “tam kontrol” sağlayacağını yazdı.

İki ülke, Pazartesi günü Körfez’de bir ABD Apache helikopterinin düşmesinin akabinde karşılıklı akınlar düzenledi.

Çarşamba günü ABD Merkez Komutanlığı (Centcom), güney İran’daki askeri, gözetleme ve radar noktalarını amaç alan bir akın dalgasının tamamlandığını açıkladı.

Buna karşılık İran İhtilal Muhafızları, Bahreyn, Kuveyt ve Ürdün’deki Amerikan üslerine hücumlar düzenlediğini söyledi. Lokal yetkililer, Perşembe günü Bahreyn’de 11 yaşındaki bir kızın İran’a ilişkin bir insansız hava aracı atağında yaralandığını, meskenler ve araçların ziyan gördüğünü belirtti.

Ürdün yaklaşık 20 İran füzesini düşürdüğünü, Kuveyt ordusu ise “düşman hava hedefleriyle” karşı karşıya geldiğini açıkladı.

Son ataklar, tansiyonun azaltılması davetlerine yol açtı. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres’in bir sözcüsü Perşembe günü yaptığı açıklamada, “Ortadoğu’daki devam eden tırmanıştan derin tasa duyduğunu” söyledi.

Türkiye, Pakistan, Rusya, Çin, Hindistan ve Suudi Arabistan da tansiyonun azaltılması davetinde bulundu.

Kaynak: Haberler.com